wtorek, 16 czerwca 2020

12 wskazówek dla dyrektora - jak wypełniać i wydawać świadectwa szkolne

W związku ze zbliżającym się końcem zajęć szkolnych konieczne będzie wypełnienie świadectw szkolnych a także organizacja ich rozdania. W roku szkolnym 2019/2020 może to wiązać się z pewnymi komplikacjami z uwagi na nadal trwającą pandemię COVID-19. W artykule odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania naszych Czytelników dotyczące wypełniania i wydawania świadectw szkolnych.

Instrukcja wypełnienia świadectwa
Jak poprawnie wypełnić świadectwa szkolne?

Świadectwa szkolne promocyjne, świadectwa ukończenia szkoły i inne druki wypełnia się czytelnie, bez poprawek, pismem ręcznym lub w postaci elektronicznej (§ 17 ust. 1 rozporządzenia). Świadectwa szkolne promocyjne, świadectwa ukończenia szkoły i inne druki wypełniane w postaci elektronicznej przybierają postać papierowego wydruku dokumentu utworzonego i wypełnionego pierwotnie w postaci elektronicznej:

  • imię (imiona) i nazwisko, miesiąc urodzenia ucznia albo absolwenta, klasę lub semestr, oceny z zajęć edukacyjnych, ocenę zachowania oraz miesiąc wydania świadectwa lub innego druku wpisuje się słowami w pełnym brzmieniu, bez stosowania skrótów.
  • nazwę szkoły wpisuje się w pełnym brzmieniu zgodnie z nazwą ustaloną w statucie szkoły, z tym że w nazwie szkoły wchodzącej w skład zespołu szkół lub specjalnego ośrodka szkolno-wychowawczego, młodzieżowego ośrodka wychowawczego i młodzieżowego ośrodka socjoterapii można pominąć nazwę zespołu lub specjalnego ośrodka szkolno- -wychowawczego, młodzieżowego ośrodka wychowawczego i młodzieżowego ośrodka socjoterapii (§ 19-20 rozporządzenia).

W wierszach, które nie są wypełnione, wstawia się poziomą kreskę, a w przypadku:

  • zwolnienia ucznia z zajęć edukacyjnych – w wierszu przeznaczonym na wpisanie oceny z tych zajęć wpisuje się wyraz odpowiednio „zwolniony” albo „zwolniona”;
  • nieklasyfikowania ucznia z zajęć edukacyjnych – w wierszu przeznaczonym na wpisanie oceny z tych zajęć wpisuje się wyraz odpowiednio „nieklasyfikowany” albo „nieklasyfikowana”;

W przypadku niewypełnienia kilku kolejnych wierszy można je przekreślić ukośną kreską, z wyjątkiem pierwszego i ostatniego wolnego wiersza, w których wstawia się poziome kreski.

Nazwy zajęć edukacyjnych wpisuje się w pełnym brzmieniu. Dopuszcza się wpisywanie nazwy zajęć edukacyjnych w dwóch wierszach, z tym że w pierwszym wierszu przeznaczonym na wpisanie oceny z zajęć edukacyjnych wstawia się poziomą kreskę. Jako datę wydania świadectwa szkolnego promocyjnego i świadectwa ukończenia szkoły przyjmuje się datę zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Przepisy rozporządzenia zawierają ponadto wiele innych uregulowań dotyczących wystawiania świadectw szkolnych, wobec czego przed przystąpieniem do tej czynności zaleca się ich uważną lekturę.

Zapamiętaj! Świadectwa szkolne promocyjne i świadectwa ukończenia szkoły wydawane przez szkołę oraz legitymacje szkolne opatruje się wyraźnym odciskiem pieczęci urzędowej szkoły.

Kiedy wydać świadectwa
Czy w roku szkolnym 2019/2020 wydawanie świadectw można rozpocząć np. 25 czerwca 2020 r., biorąc pod uwagę bezpieczeństwo uczniów i zachowanie wytycznych GIS?

Termin wydania świadectwa nie może być wcześniejszy niż data wystawienia świadectwa zapisana na samym świadectwie. Zgodnie z § 17 ust. 6 rozporządzenia MEN z 27 sierpnia 2019 r. jako datę wydania świadectwa szkolnego promocyjnego i świadectwa ukończenia szkoły przyjmuje się datę zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych.

W roku szkolnym 2019/2020 zakończenie zajęć dydaktyczno-wychowawczych wypada 26 czerwca 2020 r. (za wyjątkiem klas kończących szkoły ponadpodstawowe). Data ta wynika z przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia MEN z 11 sierpnia 2017 r. i jest ogłoszona w Kalendarzu MEN. Taka data będzie wpisana na świadectwach szkolnych promocyjnych i świadectwach ukończenia szkoły podstawowej.

Z powyższego wynika, że rozdanie uczniom świadectw w bieżącym roku może nastąpić najwcześniej 26 czerwca 2020 r., bo taka data będzie widniała na świadectwie.

Wg wypowiedzi Rzecznika MEN w roku szk. 2019/2020 dyrektor może zdecydować o terminie rozdania świadectw szkolnych. Należy jednak mieć na względzie, że termin ten nie może być wcześniejszy niż dzień zakończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, czyli 26 czerwca 2020 r.

Zapamiętaj! Z uwagi na reżim sanitarny obowiązujący w okresie epidemii koronawirusa, dyrektor szkoły może zdecydować, że odbiór świadectw nastąpi w trybie indywidualnym, może wskazać godziny odbioru świadectw dla danej klasy czy grupy uczniów, także po 26 czerwca 2020 r.

Komu wydać świadectwa
Kto odbiera świadectwo szkolne promocyjne i ukończenia szkoły podstawowej w roku szkolnym 2019/2020 - rodzic czy uczeń?

Świadectwo szkolne promocyjne oraz świadectwo ukończenia szkoły podstawowej może odebrać uczeń lub rodzic niepełnoletniego ucznia. Szkoła podstawowa prowadzi ewidencję wydanych legitymacji oraz świadectw ukończenia szkoły, w której powinien być podpis osoby odbierającej legitymację lub świadectwo – podpis ucznia lub rodziców niepełnoletniego ucznia. Rodzice uczniów pełnoletnich nie są natomiast upoważnieni do odbioru ww. dokumentów.

Zapamiętaj! Wydanie świadectwa promocyjnego nie wymaga podpisu potwierdzającego wydanie świadectwa.

Realizacja obowiązku nauki poza szkołą a świadectwo promocyjne
Jaką datę wpisujemy na świadectwie promocyjnym uczniowi, który realizował obowiązek nauki poza szkołą i zdawał egzaminy klasyfikacyjne?

W przypadku ucznia, któremu roczną ocenę klasyfikacyjną ustalano w wyniku egzaminu klasyfikacyjnego jako datę wydania świadectwa szkolnego przyjmuje się datę podjęcia przez radę pedagogiczną uchwały w sprawie wyników odpowiednio promocji albo klasyfikacji i promocji tego ucznia (§ 17 ust. 7 pkt. 2 rozporządzenia MEN z 27 sierpnia 2019 r. ). W przypadku ucznia, który przystępował do egzaminu klasyfikacyjnego, jako datę wydania świadectwa szkolnego promocyjnego i świadectwa ukończenia szkoły przyjmuje się bowiem datę podjęcia przez radę pedagogiczną uchwały w sprawie wyników odpowiednio promocji albo klasyfikacji i promocji tego ucznia.

Zapamiętaj! Egzamin klasyfikacyjny przeprowadza się nie później niż w dniu poprzedzającym dzień zakończenia rocznych zajęć dydaktyczno-wychowawczych. Termin egzaminu klasyfikacyjnego uzgadnia się z uczniem i jego rodzicami.

Świadectwo promocyjne dla zwolnionego z lekcji w-f
Uczeń na pierwsze półrocze otrzymał bardzo dobry z wychowania fizycznego, w drugim półroczu miał zwolnienie z przedmiotu. Czy na koniec roku przepisuje się ocenę z półrocza czy na świadectwie wpisuje się zwolniony?

Jeżeli okres zwolnienia ucznia z realizacji zajęć wychowania fizycznego uniemożliwia ustalenie śródrocznej lub rocznej oceny klasyfikacyjnej, w dokumentacji przebiegu nauczania zamiast oceny klasyfikacyjnej wpisuje się „zwolniony” albo „zwolniona” (§ 4 ust. 3 rozporządzenia MEN z 22 lutego 2019 r.). Dyrektor szkoły zwalnia bowiem ucznia z realizacji zajęć wychowania fizycznego lub informatyki na podstawie opinii o braku możliwości uczestniczenia ucznia w tych zajęciach wydanej przez lekarza, na czas określony w tej opinii.

W takiej sytuacji, jeśli niemożliwym jest ustalenie śródrocznej lub rocznej oceny klasyfikacyjnej, w dokumentacji przebiegu nauczania zamiast oceny klasyfikacyjnej wpisuje się „zwolniony” albo „zwolniona”.

Jaki wzór świadectwa promocyjnego dla ucznia niepełnosprawnego
Jaki wzór świadectwa promocyjnego powinien wypełnić nauczyciel dla ucznia kl. I z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym. Uczeń w szkole podstawowej (ogólnodostępnej) realizuje obowiązek szkolny w ramach nauczania indywidualnego?

Uczniowie szkoły podstawowej z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym otrzymują inne świadectwo niż pozostali uczniowie tej szkoły. Dla uczniów tych, uczęszczających do klas I–VII szkoły podstawowej przeznaczone jest świadectwo promocyjne - wzór nr 6 o symbolu MEN-I/6/1.

Dodatkowe zajęcia - czy powinny znaleźć się na świadectwie
W szkole podstawowej zajęcia rozwijające umiejętności matematyczne, informatyczne i językowe w ramach godzin do dyspozycji dyrektora. Czy oceny z tych zajęć należy liczyć do średniej ocen na świadectwie i czy należy je wypisywać na świadectwie?

Ocenianie obejmuje ustalanie ocen bieżących i śródrocznych ocen klasyfikacyjnych z obowiązkowych i dodatkowych zajęć edukacyjnych oraz zajęć, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 13 ust. 3 (dot. zajęć organizowanych dla mniejszości narodowych, etnicznych itd.), a także śródrocznej oceny klasyfikacyjnej zachowania (art. 44b  ust. 6  pkt 3 ustawy o systemie oświaty). Zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów zorganizowane w ramach godzin do dyspozycji dyrektora nie należą do zajęć obowiązkowych w rozumieniu przepisów o ramowych planach nauczania. Nie są ocenianie i wpisywane na świadectwie.

WDŻ i doradztwo zawodowe a świadectwo
Wychowanie do życia w rodzinie i doradztwo zawodowe nie są oceniane. Czy zatem należy je podawać na świadectwie?

Informacja o udziale ucznia w zajęciach z zakresu doradztwa zawodowego, o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo oświatowe, nie jest umieszczana na świadectwie szkolnym promocyjnym i świadectwie ukończenia szkoły (§ 7 rozporządzenia MEN z 12 lutego 2019 r.).

Z kolei w myśl pkt 12 załącznika nr 1 do rozporządzenia MEN z 27 sierpnia 2019 r.udział uczniów w zajęciach wychowania do życia w rodzinie na świadectwach szkolnych i w arkuszach ocen odnotowuje się w części „Inne zajęcia”. Przepis ten obowiązuje uczniów wszystkich klas.

Co z uczniem, który nie ukończył szkoły
Uczeń 8. klasy szkoły podstawowej będzie powtarzać klasę. Czy taki uczeń otrzymuje świadectwo?

Uczeń, który nie ukończył szkoły, nie otrzymuje żadnego świadectwa. Nie potwierdza się bowiem nieukończenia szkoły. Zgodnie z § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia uczeń szkoły podstawowej lub szkoły ponadpodstawowej, który ukończył daną szkołę, otrzymuje świadectwo ukończenia szkoły. O tym, że uczeń nie ukończył szkoły świadczy uchwala rady pedagogicznej i arkusz ocen ucznia. Rozporządzenie nie mówi wprost, że uczeń, który nie ukończył szkoły nie otrzymuje potwierdzenia tego faktu. Jednak, świadectwa wydaje się na drukach według wzorów określonych w rozporządzeniu, a wśród wzorów nie znajdujemy świadectwa o nieukończeniu szkoły.

Adnotacje dotyczące poziomu języka obcego
Uczeń w wyniku testu kwalifikacyjnego trafił do grupy dla początkujących. Jaki poziom języka obcego wpisać na świadectwie?

Na świadectwach szkolnych promocyjnych oraz świadectwach ukończenia szkoły dla uczniów klas szkół nowego ustroju szkolnego, w części przeznaczonej na wpisanie ocen z obowiązkowych zajęć edukacyjnych, obok nazwy języka obcego nowożytnego umieszcza się adnotację „III.1.P” - kontynuacja 1. języka obcego nowożytnego ze szkoły podstawowej – kształcenie w zakresie podstawowym w liceum ogólnokształcącym i technikum (pkt 20 załącznika nr 1 oraz pkt 19 załącznika nr 5 do rozporządzenia MEN z 27 sierpnia 2019 r.).

W części przeznaczonej na wpisanie ocen z obowiązkowych zajęć edukacyjnych, obok nazwy języka obcego nowożytnego umieszcza się adnotację: „III.1” – oznaczającą poziom zbliżony do poziomu A2 w skali globalnej biegłości językowej według „Common European Framework of Reference for Languages: learning, teaching, assessment – Europejski system opisu kształcenia językowego: uczenie się, nauczanie, ocenianie” – w przypadku uczniów kontynuujących naukę danego języka obcego nowożytnego nauczanego w szkole podstawowej.

Zajęcia spoza podstawy programowej
Czy ocenę opisowa z zajęć szachowych, prowadzonych w klasach 1-3 wpisujemy na świadectwie?

Podstawowymi formami działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły są:
1) obowiązkowe zajęcia edukacyjne, do których zalicza się zajęcia edukacyjne z zakresu kształcenia ogólnego i z zakresu kształcenia w zawodzie,
2) dodatkowe zajęcia edukacyjne, do których zalicza się:
a) zajęcia z języka obcego nowożytnego innego niż język obcy nowożytny nauczany w ramach obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w pkt 1,
b) zajęcia, dla których nie została ustalona podstawa programowa, lecz program nauczania tych zajęć został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania;
3) zajęcia rewalidacyjne dla uczniów niepełnosprawnych;
4) zajęcia prowadzone w ramach kwalifikacyjnych kursów zawodowych;
5) zajęcia prowadzone w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
6) zajęcia rozwijające zainteresowania i uzdolnienia uczniów, w szczególności w celu kształtowania ich aktywności i kreatywności;
7) zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego.

Do zajęć szachowych nie ma podstawy programowej niezależnie od etapu edukacyjnego, ani nie uwzględniono ich w ramowych planach nauczania, dlatego ocenę opisową z zajęć szachowych na świadectwie szkolnym ucznia kl. I-III szkoły podstawowej należy umieścić w miejscu przeznaczonym na „Dodatkowe zajęcia edukacyjne”.

Nieobecność na egzaminie ósmoklasisty a świadectwo
Czy uczeń, który nie przystąpi do egzaminu ósmoklasisty w terminie głównym, otrzymuje świadectwo w dniu 26 czerwca?

W przypadku uczniów, którzy nie przystąpili do egzaminu rada nie może podjąć uchwały o ukończeniu szkoły. Nie otrzymują oni również świadectwa ukończenia szkoły. Jeśli przystąpią do egzaminu w terminie dodatkowym, lub zostaną z niego zwolnieni, to taką uchwałę można podjąć najwcześniej w ostatnim dniu egzaminu ósmoklasisty w terminie dodatkowym z ostatniego przedmiotu tj. 9 lipca br. Ta data jest - tak czy inaczej - w ich przypadku, datą wydania świadectwa ukończenia szkoły podstawowej. Od tej daty można również wprowadzić informację o ukończeniu przez tych uczniów szkoły do arkusza ocen. Oczywiście jest do tego niezbędna uchwała rady pedagogicznej.

Źródło: Portal Oświatowy