piątek, 3 kwietnia 2020

Badania profilaktyczne w okresie epidemii

Badania okresowe zostały zawieszone, zaś badania wstępne i kontrolne muszą być nadal przeprowadzane ale na nowych zasadach. Sprawdź, jak realizować obowiązki związane z badaniami profilaktycznymi w okresie stanu epidemii.

Dopuszczenie do pracy po ustaleniu zdolności do jej wykonywania
Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie (art. 229 ust. 4 Kodeksu pracy). Do obowiązkowych badań należą:

1. badania wstępne dla osób przyjmowanych do pracy;
2. badania kontrolne dla pracowników niezdolnych do pracy z powodu choroby trwającej dłużej niż 30 dni oraz w przypadku udzielenia urlopu dla poratowania zdrowia w wymiarze dłuższym niż 30 dni
3. badania okresowe dla wszystkich pracowników wykonywane w terminie wskazanym w orzeczeniu (art. 229 Kodeksu pracy i art. 73 ust. 6 Karty Nauczyciela).

Przedłużenie ważności badań okresowych
W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemiologicznego albo stanu epidemii, od dnia ogłoszenia danego stanu, zawiesza się wykonywanie obowiązków wynikających z przepisów dotyczących badań okresowych. Badania okresowe będzie trzeba wykonać w terminie 60 dni od dnia odwołania danego stanu (art. 12a ustawy z 2 marca 2020 r. po nowelizacji).
Zapamiętaj! Orzeczenia lekarskie wydane w ramach wstępnych, okresowych i kontrolnych badań lekarskich, których ważność upłynęła po dniu 7 marca 2020 r., zachowują ważność, nie dłużej jednak niż do upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii (art. 31m ustawy z 28 marca 2020 r.).
Badania wstępne i kontrolne można wykonać u innego lekarza
Ustawodawcy nie zdecydowali się na zniesienie obowiązku przeprowadzania badań wstępnych i kontrolnych. Przewidziano jednak złagodzenie wymogów dotyczących ich przeprowadzenia. W przypadku braku dostępności do lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny lekarz. Orzeczenie lekarskie wydane w tym trybie utraci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu epidemii. Orzeczenie należy dołączyć do akt osobowych.
Zapamiętaj! Lekarz może przeprowadzić badanie i wydać orzeczenie lekarskie za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności (art. 12a ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r., art. 2 ust. 4 ustawy z 5 grudnia 1996 r.). Orzeczenie może być wytworzone w postaci elektronicznej zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy z 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia.
Wynagrodzenie za czas oczekiwania na badania
Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią (art. 80 Kodeksu pracy). Nie ma przepisu, który wprost przewidywałby prawo do wynagrodzenia za czas oczekiwania na możliwość wykonania badań profilaktycznych w przypadku, gdy placówki medycyny pracy nie funkcjonują. Można spotkać w tej sytuacji trzy stanowiska:

1. brak wypłaty wynagrodzenia za okres niewykonywania pracy w związku z oczekiwaniem na możliwość wykonania badań, gdyż brak jednoznacznej podstawy prawnej do jego wypłacenia;
2. wypłata normalnego wynagrodzenia na podstawie art. 229 § 3 Kodeksu pracy, zgodnie z którym  „Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.”  Przepis ten jednak mówi o prawie do wynagrodzenia „w związku z przeprowadzanymi badaniami”, a w obecnej sytuacji badania nie są przeprowadzane, a zatem – bez szczególnej podstawy prawnej o stosowaniu tego przepisu w związku z zamknięciem placówek medycyny pracy – jego stosowanie jest w tym przypadku wątpliwe;
3. wypłata wynagrodzenia za gotowość do pracy z art. 81 § 1 Kodeksu pracy, tu jednak wątpliwość budzi fakt, że pracownik w okresie gotowości do pracy musi być zdolny do jej wykonywania a pracodawca w każdej chwili może wezwać go do świadczenia pracy lub powierzyć inną odpowiednią pracę. W tym kontekście brak przesłanek do uznania, że pracownik jest w gotowości do pracy, gdy nie ma ważnych badań lekarskich umożliwiających go do dopuszczenia do pracy. Z drugiej strony pracownik, który pozostaje w gotowości do wykonania badań w celu przystąpienia do pracy, nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji tego, że placówka, z którą szkoła podpisała umowę nie funkcjonuje.
Zastosuj! Dyrektor musi podjąć decyzję, czy i w jakiej wysokości wypłacić wynagrodzenie pracownikowi, który nie został dopuszczony do pracy z uwagi brak aktualnych badań z powodu zamknięcia placówki medycyny pracy w związku z epidemią COVID-19. W przypadku uznania, że brak jest podstaw do wypłaty wynagrodzenia, należy liczyć się z tym, że pracownik może dochodzić wynagrodzenia na drodze sądowej.
Podstawa prawna
Dodał:
Etykiety: