czwartek, 16 kwietnia 2020

Przestój pracowników szkoły - kiedy możliwy i za jakim wynagrodzeniem

Sprawdź, na jakiej podstawie i kiedy można skierować nauczycieli i pracowników niepedagogicznych do pozostawania w gotowości do pracy i jakie otrzymają wynagrodzenie za przestój.

Większość pracowników szkół pracuje
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że w związku z epidemią COVID-19 placówki oświatowe nie zostały zupełnie zamknięte, a większość nauczycieli i pracowników świadczy nadal pracę, z tym, że na zmienionych zasadach. Oznacza to, że otrzymają oni swoje normalne wynagrodzenie za pracę, ze wszystkimi dodatkami.
Zastosuj! O organizacji nauczania i pracy nauczycieli w okresie epidemii przeczytasz więcej w artykułach:
Nauczyciele w gotowości w ostateczności
Przepisy dotyczące częściowego zawieszenia działalności placówek oświatowych mają umożliwić pracę zdalną w tym czasie tj. są tak sformułowane, że w zasadzie szkoła (przedszkole) ma obowiązek dalej realizować zajęcia, tyle że w zmienionej formie. Co więcej, nawet gdy nie ma żadnej możliwości prowadzenia działalności za pomocą środków komunikacji na odległość, dyrektor powinien z organem prowadzącym najpierw ustalić inny sposób realizacji zadań szkoły oraz - jeśli zmiany takie miałyby dotyczyć kadry nauczycielskiej - należy o tym powiadomić organ nadzoru pedagogicznego.

Wynika to z poniższych przepisów:
  1. w okresie zawieszenia zajęć z powodu epidemii zadania jednostek systemu oświaty są realizowane z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość i tylko w wypadku, gdy ten sposób realizacji zadań nie jest możliwy, dyrektor danej szkoły powinien - po uzgodnieniu z organem prowadzącym - wprowadzić inny sposób realizowania tych zadań oraz poinformować o tym organ sprawujący nadzór pedagogiczny (§3a rozporządzenia MEN z 11 marca 2020 r.)
  2. na obszarze całego kraju w jednostkach oświatowych obowiązuje ograniczenie obowiązku świadczenia pracy przez pracowników tych jednostek na ich terenie - za wyjątkiem sytuacji, gdy zadań tych jednostek nie da się zrealizować w sposób zdalny lub gdy jest to niezbędne dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania tych jednostek (§4a rozporządzenia MEN z 11 marca 2020 r.).
  3. zajęcia realizowane z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub innego sposobu kształcenia nauczyciel realizuje w ramach obowiązującego go przed dniem wejścia w życie rozporządzenia pensum, a w przypadku godzin zajęć realizowanych powyżej tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych - w ramach godzin ponadwymiarowych  (§7 rozporządzenia MEN z 20 marca 2020 r.).
Zapamiętaj! Pozostawienie części kadry nauczycielskiej na tzw. postoju jest możliwe i zgodne z prawem, ale pod warunkiem, że nie ma żadnej możliwości zorganizowania tej grupie nauczycieli pracy w formie zdalnej.
Zastosuj! Przykładowo, nauczyciele biblioteki czy świetlicy mogą np.  podczas opieki „zdalnej” pobudzać uczniów do działań czy też prowadzić z nimi określone zajęcia, np. plastyczne, literackie, muzyczne, realizować zadania związane z przygotowaniem się do zajęć, jak choćby wykonanie w domu pomocy naukowych, gier czy zabaw, służących do pracy w świetlicy.
Pracownicy niepedagogiczni też powinni pracować
Aby placówki oświatowe mogły dalej funkcjonować powinni pracować także pracownicy administracji i obsługi, przy czym należy ograniczyć świadczenie pracy na terenie szkoły do zakresu niezbędnego dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania placówki (§4a rozporządzenia MEN z 11 marca 2020 r.). W pierwszej kolejności należy rozważyć, którzy pracownicy mogą wykonywać pracę zdalnie i zlecić im wykonywanie obowiązków w domu (art. 3 ustawy z 2 marca 2020 r.). Pracownicy, którzy nie mogą pracować zdalnie, lecz wykonywanie przez nich obowiązków jest konieczne dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania placówki, muszą przychodzić do pracy. Pozostali pracownicy mogą być pozostawieni w gotowości do pracy. Możliwe jest także np. zobowiązanie do pracy 1 dzień w tygodniu i wówczas przestój będzie występował tylko w pozostałe dni robocze tygodnia. W takim przypadku wynagrodzenie postojowe będzie przysługiwało tylko za dni faktycznego postoju, a za dni pracy - pracownicy otrzymają normalne wynagrodzenie.
Informacja o przestoju
O przestoju pracownik powinien zostać powiadomiony przez pracodawcę, najlepiej gdyby taka informacja została przekazana na piśmie. Pracownik, który pozostaje w domu i tam pozostaje w gotowości do pracy oczywiście nie podpisuje się na liście obecności. Pracodawca może określić sposób potwierdzania gotowości do pracy, na przykład drogą mailową, telefoniczną bądź przez SMS. Pracownicy pozostający w domach powinni też zgłaszać fakt ewentualnej choroby lub innej przyczyny powodującej nieobecność w pracy (zwolnienie z pozostawania w gotowości).

Za gotowość do pracy wynagrodzenie postojowe
Jeżeli jednak w związku ze zmianą organizacji pracy placówki z powodu epidemii COVID-19, pracownik nie wykonuje pracy, mimo że był gotów do jej wykonywania, ma prawo do wynagrodzenia postojowego.  Oznacza to, że przysługuje mu wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania - 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów (art. 81 § 1 Kodeksu pracy).

60% wynagrodzenia otrzymują tylko osoby, u których nie został wyodrębniony składnik wynagrodzenia w postaci stawki godzinowej lub miesięcznej. W konsekwencji pracownicy szkół otrzymają 100% wynagrodzenia postojowego.

Wynagrodzenie postojowe nauczycieli zatrudnionych na podstawie Karty Nauczyciela
Wynagrodzenie nauczycieli składa się z:
1) wynagrodzenia zasadniczego;
2) dodatków: za wysługę lat, motywacyjnego, funkcyjnego, w tym z tytułu sprawowania funkcji wychowawcy klasy, oraz za warunki pracy,
3) wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw;
4) nagród i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, z wyłączeniem świadczeń z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, świadczenia, dodatku na start oraz dodatku wiejskiego.
Zapamiętaj! Uchwała Sądu Najwyższego dotycząca stawki osobistego zaszeregowania nauczycieli wyklucza wliczanie do wynagrodzenia postojowego innych składników niż wynagrodzenie zasadnicze tj. dodatku funkcyjnego czy za warunki pracy (uchwała SN z 18.11.1988 r. sygn. akt III PZP 39/88).
Zastosuj! W wynagrodzeniu postojowym nauczycieli uwzględnia się jedynie wynagrodzenie zasadnicze. Obok tego wynagrodzenia należy wypłacać także dodatek wiejski, o ile przysługuje, ponieważ nie jest to składnik wynagrodzenia a dodatek socjalny, a ponadto przysługuje w związku z zatrudnieniem na terenie wiejskim a nie efektywnym świadczeniem pracy.
Wynagrodzenie postojowe pracowników samorządowych
Składniki wynagrodzenia pracownika samorządowego to:
1) wynagrodzenie zasadnicze,
2) dodatek za wieloletnią pracę,
3) dodatek funkcyjny,
4) dodatek specjalny,
5) premie, nagrody oraz inne dodatki wprowadzone na mocy regulaminu (art. 36 i art. 39 ustawy o pracownikach samorządowych).

Dodatek funkcyjny
Do wynagrodzenia postojowego pracownika samorządowego, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, wlicza się także dodatek funkcyjny (Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1986 r., III PZP 42/86). Argument  przemawiający za wliczeniem tego dodatku to fakt, że "Dodatek funkcyjny tym się różni od innych dodatków, że jest ściśle i bezpośrednio związany z funkcją wykonywaną przez pracownika. Jest to stały składnik wynagrodzenia za pracę, gdyż stanowi nie tylko ekwiwalent za zwiększony nakład pracy, ale także zwiększony zakres odpowiedzialności za działania własne i podległych pracowników, stopień utrudnienia pracy itp." (por. Wyrok Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2001 r., I PKN 344/00).

Dodatek za wieloletnią pracę
Dodatek za wieloletnią pracę przysługuje pracownikowi samorządowemu za dni, za które otrzymuje wynagrodzenie, oraz za dni nieobecności w pracy z powodu niezdolności do pracy wskutek choroby albo konieczności osobistego sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny, za które pracownik samorządowy otrzymuje z tego tytułu zasiłek z ubezpieczenia społecznego (§7 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 maja 2018 r.).
Zapamiętaj! W konsekwencji, obok wynagrodzenia postojowego, pracownik samorządowy otrzyma także dodatek stażowy, choć stanowiska co do wypłacania tego składnika wynagrodzenia za czas postoju są podzielone.
Zastosuj! Za okres przestoju pracownik samorządowy otrzymuje wynagrodzenie postojowe, a w jego podstawie wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatek funkcyjny. Wynagrodzenie postojowe nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Obok tego wynagrodzenia wypłaca się dodatek stażowy.
Podstawa prawna
Dodał:
Etykiety: