Nie ma wątpliwości, że okres zawieszenia funkcjonowania jednostek oświaty będzie trwał dłużej niż do 26 kwietnia. Być może nawet zostanie przedłużony do końca zajęć szkolnych. Dlatego dyrektorzy muszą nadal mierzyć się z różnymi trudnościami wiążącymi się ze zdalnym funkcjonowaniem szkoły. Przedstawiamy rozwiązania wybranych problemów.
Wypełnianie dzienników papierowychJak postępować z dziennikami papierowymi w okresie zawieszenia funkcjonowania jednostek oświaty? Czy należy obligować nauczycieli do ich uzupełniania co jakiś czas?
W okresie zawieszenia to dyrektor szkoły ustala sposób dokumentowania realizacji zadań jednostki systemu oświaty.
Zapamiętaj! W czasie zawieszenia przestaje obowiązywać dotychczasowy model dokumentowania, a na dyrektorze szkoły ciąży obowiązek ustalenia nowego sposobu realizacji tej czynności.
Zastosuj! Możliwą do przyjęcia formą dokumentowania jest np. forma elektroniczna lub też inna. Dyrektor może również zobowiązać nauczycieli do przesyłania na bieżąco informacji o temacie i czasie przeprowadzonych działań. Nauczyciele powinni również sporządzać tygodniowe zestawienia czasu pracy wg, wzoru określonego przez dyrektora.
Nie ma jednak możliwości, by nauczyciele pojawiali się w tym celu w szkole, bowiem zgodnie z § 4a ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 marca 2020 r. w okresie od dnia 25 marca 2020 r. do dnia 26 kwietnia 2020 r. na obszarze kraju ogranicza się funkcjonowanie jednostek systemu oświaty, o których mowa w § 2 ust. 1, przez ograniczenie obowiązku świadczenia pracy przez pracowników tych jednostek na ich terenie, z wyłączeniem przypadków, gdy jest to niezbędne do realizowania zadań jednostek z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość lub w inny sposób bądź gdy jest to niezbędne dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania tych jednostek.
Zapamiętaj! Nauczyciele nie powinni więc w trakcie zawieszenia przychodzić do szkoły celem uzupełnienia dzienników papierowych.
Aktualnie brak jest przepisów czy też zaleceń ze strony MEN w sprawie uzupełnienia dzienników lekcyjnych oraz innej dokumentacji prowadzonej w formie papierowej. Można wyobrazić sobie sytuację, że obecni w szkole pracownicy: dyrektor, wicedyrektor, inne osoby na stanówkach kierowniczych uzupełniają na bieżąco tematy lekcyjne w dziennikach lekcyjnych na podstawie sprawozdań przekazanych przez nauczycieli. W takiej sytuacji nauczycielom po powrocie do szkoły pozostałoby złożenie podpisu potwierdzającego przeprowadzenie zajęć. Realizacja tego przedsięwzięcia wydaje się jednak trudna, szczególne w dużych szkołach. Aby działanie to mogło być wdrożone, musi być ustalone zgodnie z § 1 ust. 7 przywołanego rozporządzenia.
Zapamiętaj! Dyrektor szkoły ponosi odpowiedzialność za właściwe prowadzenie i przechowywanie dokumentacji przebiegu nauczania. Ma więc prawo do szczegółowego określenia sposobu jej prowadzenia przez zatrudnianych w szkole nauczycieli (§ 26 rozporządzenia MEN z 25 sierpnia 2017 r.).
Z kolei wydanie nauczycielom dzienników do domu nie jest uzasadnione ze względu na duże ryzyko wycieku danych osobowych w nich zawartych.Gdy nie mamy dziennika elektronicznego
Szkoła nie ma dziennika elektronicznego? Jak dokumentować realizację podstawy programowej?
Dokumentowanie realizacji zadań w zakresie kształcenia zdalnego powinno następować według tymczasowych rozwiązań przyjętych przez dyrektora. Zasady dokumentowania pracy przedszkola powinien natomiast ustalić w tym okresie dyrektor.
Zastosuj! Przykład: Dyrektor może zobowiązać nauczycieli do składania cotygodniowych raportów, w których wskazane zostaną obowiązki wykonywane przez nauczyciela w ramach kształcenia zdalnego i czas ich realizacji.
Co z orzeczeniami poradniCzy obecnie w trakcie zawieszenia zajęć lub zdalnego nauczania jest możliwość realizacji zaleceń opinii lub orzeczeń wydawanych przez poradnię pedagogiczno-psychologiczną - z datą w czasie tego zawieszenia?
Zawieszenie zajęć w szkołach nie zwalnia nauczycieli i specjalistów z realizacji statutowych zadań szkoły związanych z organizacją kształcenia na podstawie orzeczenia. Pomimo specyficznej sytuacji szkoła jest zobowiązana do opracowania IPET, w którym należy dostosować warunki uczenia się i formy wsparcia w formie zdalnego nauczania.
Rozporządzenie wprowadzające formy zdalnej pracy szkoły nie zniosło obowiązków statutowych szkoły i nauczycieli, a jedynie wprowadziło inne sposoby i tryb realizacji dotychczasowych zadań. Tym samym szkoła powinna dostosować sposób pracy w realizacji obowiązków na rzecz ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, również w przypadku, gdy takie orzeczenie zostało wydane w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania szkoły.
Zapamiętaj! Wprawdzie w § 13 rozporządzenia MEN z 20 marca 2020 r. wymieniono niektóre przepisy wyłączone ze stosowania w okresie pandemii. Nie wskazano wśród nich art. 127 Prawa oświatowego regulującego zasady organizacji kształcenia specjalnego i przepisów szczegółowych rozporządzeń wydanych na ich podstawie, w tym w sprawie warunków organizowania kształcenia uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.
Dni wolne na czas egzaminówDyrektor ustanowił dni wolne od zajęć na czas egzaminu ósmoklasisty. Tymczasem termin egzaminu zostanie przesunięty. Co z dniami wolnymi?
Wszystko zależy od tego, na jakiej podstawie ustalono dni wolne od zajęć. W przypadku dni wolnych ustalonych na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia MEN z dnia 11 sierpnia 2017 r. z całą pewnością ustalono je w związku z egzaminami. W takiej sytuacji dni te zostaną automatycznie przesunięte na nowy termin egzaminów. Będą to więc dni, w których należy prowadzić zajęcia na odległość.
Zgodnie z § 11k ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia MEN z 20 marca 2020 r. traci moc komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z dnia 6 sierpnia 2019 r. w sprawie harmonogramu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty, egzaminu gimnazjalnego oraz egzaminu maturalnego w 2020 roku, zaktualizowany w dniu 20 sierpnia 2019 r. Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej komunikat w sprawie zmiany harmonogramu przeprowadzania w roku szkolnym 2019/2020 egzaminu ósmoklasisty w terminie głównym lub dodatkowym (§ 11i ust. 1). Ponadto w myśl § 11k ust. 2, ilekroć przepisy ustawy o systemie oświaty oraz przepisy wydane na podstawie tej ustawy odsyłają do dotychczasowego komunikatu w sprawie harmonogramu przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty, egzaminu gimnazjalnego, egzaminu maturalnego, egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie lub egzaminu zawodowego, należy przez to rozumieć komunikat w sprawie zmiany harmonogramu, o którym mowa w § 11i ust. 1 rozporządzenia.
Zapamiętaj! Dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania, ogłosi w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Centralnej Komisji Egzaminacyjnej komunikat w sprawie zmiany harmonogramu przeprowadzania w roku szkolnym 2019/2020 egzaminu ósmoklasisty.
Bieżąca ocena zachowaniaJak oceniać zachowanie ucznia w okresie zawieszenia? Czy należy ustalać w tym okresie bieżące oceny?
W okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek oświatowych nie jest zasadne bieżące ocenianie zachowania uczniów. Roczna ocena klasyfikacyjna z zachowania może zostać ustalona np. na podstawie oceny śródrocznej, postawy ucznia – zgodnie z kryteriami określonymi w statucie szkoły, z uwzględnieniem opinii nauczycieli pracujących z uczniem.
Zajęcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej
Czy w czasie zdalnego nauczania szkoła powinna realizować zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej m.in. zajęcia wyrównawcze, korekcyjno-kompensacyjne, logopedyczne itp.?
W okresie od dnia 25 marca 2020 r. do dnia 26 kwietnia 2020 r. zadania jednostek systemu oświaty są realizowane z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Przepis ten dotyczy wszystkich zajęć organizowanych przez szkołę. Nie objęto tu wyjątkiem zajęć realizowanych w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. A zatem zajęcia, o których mowa w pytaniu, powinny być realizowane w ramach kształcenia na odległość.
Doręczenie informacji o gotowości szkolnej
W jaki sposób przekazać w obecnej sytuacji rodzicom informację o gotowości szkolnej dziecka? Czy wysłać skan drogą mailową?
Dyrektor przedszkola wydaje rodzicom dziecka spełniającego obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego informację o gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole podstawowej (§ 3 ust. 7 rozporządzenia MEN z 27 sierpnia 2019 r.). Żaden przepis nie zwalnia z wykonania tego obowiązku. W rozporządzeniu przewidziano druk tej informacji, tym samym należy przyjąć, że musi być ona sporządzona w formie pisemnej.
Zapamiętaj! Informację należy więc przesłać pocztą, listem poleconym za potwierdzeniem odbioru na adres zamieszkania dziecka.
Praktyki w technikumUczniowie technikum nie mogą aktualnie realizować praktyk zawodowych. Czy zamiast tego powinni mieć w tym czasie zajęcia teoretyczne?
Co do zasady dopuszczalna jest modyfikacja programów nauczania i przesunięcie tej części kształcenia praktycznego niemożliwej do realizacji – na kolejny rok szkolny a zastąpienie ich treściami planowanymi na kolejny rok – możliwymi do realizacji w nauczaniu zdalnym.
Takie rozwiązanie nie jest możliwe w przypadku praktyk w technikum i szkole policealnej. W tym przypadku przesunięcie praktyk musi być tak zaplanowane, by zakończyły się do końca sierpnia 2020 r.
Jeśli zajęcia ulegają przesunięciu, to nie są realizowane obecnie, lecz zostaną zrealizowane w okresie późniejszym. Moim zdaniem byłaby możliwość skorzystania z modyfikacji programów nauczania poprzez przesunięcie praktyk na kolejny rok, a w ich miejsce realizacja treści z kolejnego roku nauki (i wówczas byłaby konieczność modyfikacji ilości realizowanych przez nauczycieli zajęć, o którym mowa w pytaniu), ale MEN zabronił takiego działania zapisem stanowiącym, iż praktyki zawodowe realizuje się do końca roku szkolnego 2019/2020.
Uczniowie powinni mieć wolne w czasie zaplanowanych praktyk zawodowych, jeśli ich realizacja w kształceniu zdalnym nie jest możliwa, a w zamian za to zrealizować je w trakcie ferii letnich.
Zapamiętaj! W klasyfikacji rocznej uczniowie, którzy powinni zrealizować te zajęcia nie będą mieć ocen z praktyki (brak ocen klasyfikacyjnych czyli nieklasyfikowanie), zostaną one uzupełnione po realizacji tych zajęć.
Przyjmowanie dzieci do przedszkolaCzy w okresie zawieszenia działalności przedszkola można przyjmować dzieci do placówki?
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia MEN z 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 401 ze zm.) działalność przedszkoli publicznych i niepublicznych została ograniczona, a nie zawieszona. Zgodnie z § 3a ust. 1 i 2 rozporządzenia z 11 marca 2020 roku, w okresie od dnia 25 marca 2020 r. do dnia 10 kwietnia 2020 r. zadania jednostek systemu oświaty są realizowane z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. Ograniczenie działalności nie polega na całkowitym zamknięciu przedszkola, ale na zawieszeniu zajęć dydaktycznych i opiekuńczych i kontynowaniu ich prowadzenia w formie zdalnej.
W okresie ograniczenia funkcjonowania przedszkole realizuje swoje zadania w sposób określony przez dyrektora - § 1 i § 2 rozporządzenia MEN z 20 marca 2020 r. Przepisy nie zawierają regulacji zabraniających przyjmowania do przedszkola dzieci w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. z 2020 r. poz. 493 ze zm.),
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 poz. 410 ze zm.),
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1646 ze zm.) - § 26,
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 27 sierpnia 2019 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków (Dz.U. 2019 poz. 1700) - § 3 ust. 7.
